Brandpreventie sauna's

Door de groei binnen de wellnessbranche is het aantal saunabranden de afgelopen jaren flink gestegen. Dit gebeurt zowel bij wellnesscentra, sportscholen en hotels als bij privé sauna’s. De schade is vaak groot: niet alleen financieel, maar ook de reputatie kan ernstige schade oplopen.

De oorzaak van een saunabrand kan uiteenlopen. Vaak ligt het niet alleen aan de verwarming van de sauna zelf. Brand kan bijvoorbeeld ontstaan door gebreken in de elektra, onverantwoord opgieten of broei in wasgoed. Maar wat kun je doen om deze risico’s te verkleinen?

Brandpreventie begint bij de bouw van de sauna

Goede brandpreventie begint al bij het ontwerp en de bouw van de sauna. Het correct toepassen en installeren van materialen en apparatuur is essentieel. Veel mensen denken dat ze een sauna zelf kunnen bouwen, maar de kennis om dit veilig te doen ontbreekt helaas vaak.

Een professionele saunabouwer let tijdens het ontwerp en de bouw op alle details om een veilige sauna te realiseren. Hierdoor worden risico’s op brand aanzienlijk verkleind.

Bouwkundige risico’s bij sauna’s

Een sauna of wellnesscentrum heeft een relatief hoge brandgevoeligheid. Dit komt doordat er vaak brandbare materialen worden gebruikt zoals hout en riet. Deze materialen kunnen nog brandgevoeliger worden in combinatie met oliën.

Ook afvoerkanalen en schoorstenen kunnen een extra brandrisico vormen.

Daarnaast is een goede luchtcirculatie belangrijk. De juiste hoeveelheid lucht moet direct bij de saunaoven worden toegevoerd en onder de banken worden afgevoerd. Hierdoor wordt de warmte goed verdeeld en direct bij de oven weggevoerd.

Verder is het belangrijk dat:

• de saunaoven en het beschermrek op ongeveer 5 tot 7 cm afstand van omliggende wanden worden geplaatst
• de oven nooit onder een schuin dak wordt geplaatst
• het beschermrek niet te dicht op de oven zit en niet boven de rand uitsteekt
• er minimaal 100 cm vrije ruimte boven de oven aanwezig is

Kleurt het hout rondom de oven donker? Dan kan dat een teken zijn dat het hout te warm wordt. Onderneem in dat geval direct actie om te voorkomen dat het hout spontaan vlam vat.

Brandrisico door elektra in de sauna

Fouten in de elektra zijn een veelvoorkomende oorzaak van saunabranden. Wanneer elektra beschadigd is of apparaten verkeerd zijn aangesloten, kan brand ontstaan door kortsluiting of oververhitting.

Ook de elektrische verwarming kan problemen veroorzaken. Het verwarmingselement kan bijvoorbeeld scheuren wanneer er te koud water op wordt gegoten. Daarnaast kan een defecte thermostaat of timer tot gevaarlijke situaties leiden.

Alle bekabeling in een sauna moet daarom altijd bestaan uit hittebestendige siliconenkabels. Grijze kabels en VD-draad horen buiten de sauna te blijven, omdat deze niet bestand zijn tegen de hoge temperaturen. Ze drogen uit en kunnen gaan scheuren.

Laat elektrische aansluitingen, bekabeling, temperatuursensoren en temperatuurbegrenzers daarom minimaal jaarlijks controleren. Defecte apparaten of beschadigingen moeten direct worden gerepareerd.

Broei in handdoeken en wasgoed

Zorg ervoor dat er nooit materialen op de saunaoven liggen en controleer dit vóór iedere keer dat je de sauna inschakelt.

Neem handdoeken, zitdoeken en badlakens altijd mee wanneer je de sauna verlaat. In sauna’s zitten op handdoeken vaak resten van verzorgingsproducten zoals oliën, vooral wanneer er ook massages worden gegeven. Deze producten kunnen broeigevoelig zijn.

Dit betekent dat het wasgoed spontaan kan opwarmen en uiteindelijk zelfs kan ontbranden. Soms ontstaat brand doordat iemand per ongeluk een handdoek op de saunakachel legt. In andere gevallen wordt de sauna gebruikt om wasgoed te drogen en ligt het te dicht bij de kachel.

Het gevaar van opgieten

Om de lucht in een sauna minder droog te maken wordt water met alcohol of etherische olie op het verwarmingselement gegoten. Hierbij is de juiste dosering en het goed verdunnen met water erg belangrijk.

Bij een verkeerde dosering of het gebruik van ongeschikte producten kan brandbaar residu ontstaan op de saunakachel of in het afvoerkanaal.

Bewaar opgietmiddelen daarom altijd buiten de sauna en experimenteer nooit met alternatieve opgietmiddelen.

De juiste isolatie voor een sauna

De isolatie van een sauna moet hittebestendig en brandwerend zijn om te voorkomen dat brand zich verspreidt naar aangrenzende ruimtes.

Geschikte isolatiematerialen voor sauna’s zijn onder andere:

• ecose
• glaswol
• steenwol

Gebruik nooit isolatiematerialen zoals PIR, PUR of polystyreen. Deze materialen zijn ongeschikt voor sauna’s en kunnen gevaarlijke situaties veroorzaken.

Onderhoud van saunastenen

Zorg ervoor dat er altijd voldoende saunastenen op de oven liggen zodat de verwarmingselementen goed bedekt blijven.

Saunastenen breken na verloop van tijd. Verwijder daarom regelmatig gebroken stukken zodat er voldoende lucht door de oven kan blijven stromen.

Wanneer verwarmingselementen boven de stenen uitsteken, kan dit brandgevaar opleveren. De roodgloeiende elementen kunnen het hout rondom de oven te zwaar belasten en bovendien sneller defect raken.

Zijn de stenen aan de binnenzijde zwart? Vervang deze dan direct.

Algemene onderhoudsrichtlijnen:

• vervang saunastenen bij privé sauna’s ongeveer elke 5 jaar
• haal jaarlijks de stenen uit de oven en plaats de goede stenen terug
• bij intensief gebruikte sauna’s vervang je de stenen jaarlijks
• controleer stenen bij dagelijks gebruik minimaal elke twee maanden

Hoe kun je brand in een sauna voorkomen?

Met de juiste voorzorgsmaatregelen kun je het risico op saunabrand aanzienlijk verkleinen.

• zorg voor een professionele en correcte bouw van de sauna
• laat je sauna regelmatig controleren door een gespecialiseerd bedrijf
• controleer de elektra en vervang versleten of beschadigde onderdelen
• zorg dat alleen geschikte en voldoende verdunde oliën worden gebruikt
• plaats een onbrandbare achterwand achter de saunaoven
• controleer regelmatig de staat van het hout in de sauna
• voorkom broei door gebruikte handdoeken in gesloten stalen containers te bewaren
• controleer na gebruik of er geen mogelijke brandhaarden aanwezig zijn
• zorg voor een sproeischuimblusser in de buurt van de sauna
• plaats een rookmelder in de ruimte voor de sauna en test deze regelmatig
• zorg dat de saunagroep in de meterkast duidelijk gemarkeerd is zodat je deze snel kunt uitschakelen